4-daagse reis Somme en Vimy Ridge

Kitcheners Army

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog beschikt Engeland naast een sterke vloot over een klein, maar goed getraind beroepsleger. De andere grootmachten beschikken over grote dienstplichtigen legers. Zo lopen tijdens de eerste slag om Ieper in oktober 1914 twee Duitse reservekorpsen, voornamelijk bestaande uit studenten die nog maar kort onder de wapenen zijn, stuk op het gedisciplineerde snelvuur van de Britse Expeditionary Force: de “kindermoord” van Langemarck. Maar ook Engeland krijgt zijn tragedie.

De verliezen van het Engelse beroepsleger moeten worden aangevuld en het leger moet worden uitgebreid. Lord Kitchener roept vrijwilligers op met de bekende poster. “Britons, Your Country Needs You”. Per wijk, dorp, school, voetbalclub of bedrijf melden mannen zich aan voor de “Palls” (vrienden) bataljons.

In het voorjaar van 1916 bevindt een groot deel van “Kitcheners Army”, zoals dit leger word genoemd, zich in het departement van de Somme en bereidt zich samen met het Franse leger voor op “The Big Push”. Het grote offensief waarmee men denkt de Duitsers te verslaan. Niets wordt aan het toeval overgelaten en de aanval wordt minutieus voorbereid en gepland. Een langdurige artilleriebeschieting moet alle weerstand breken en de prikkeldraadversperring opruimen. De zwaarbeladen Britse troepen hoeven dan alleen maar in wandelpas op te rukken achter het voortrollende artillerievuur: een “walkover”. Door de slag bij Verdun wordt het Franse aandeel in de aanval kleiner en verschuift het zwaartepunt naar het onervaren Britse Vierde Leger.

1 juli 1916, de eerste dag van de slag

Op 1 juli 1916 gaan de Britten en Fransen “over the Top”. De Fransen die in de zuidelijke sector beter gebruik maken van hun artillerie zijn succesvol en ook de Engelse eenheden direct naast hen. Maar in de noordelijke sector lijden de Engelsen zware verliezen en komen op sommige plaatsen niet eens het niemandsland door. Het prikkeldraad is niet overal vernield. De Duitsers komen snel uit hun schuilplaatsen en openen het vuur met hun machinegeweren. Alleen al op de eerste dag verliest het Britse leger bijna 60.000 man, waarvan 19.000 gesneuvelden. Dit is het grootste verlies dat het Britse Leger ooit heeft geleden.

Vervolg van de slag

In de daaropvolgende maanden worstelt het Engelse leger zich in zware gevechten voorwaarts. Uitputting en het winterweer maken in November 1916 een einde aan de slag. De terreinwinst is een schamele 8 kilometer. De Duitsers hebben ook zware verliezen en trekken zich terug op de Hindenburglinie.

Van de aanval op 1 juli is een film gemaakt. De Engelsen drommen naar de bioscopen om te zien hoe het ging met hun mannen, vaders en zonen. Leger en volk raken diep doordrongen van de grimmige realiteit van de moderne oorlog. Na de slag aan de Somme voert ook Engeland de dienstplicht in.

Tijdens deze reis doorkruisen we het operatiegebied van het Britse Vierde Leger in 1916. We bezoeken het Monument van Thiepval, Ulster Tower, Beaumont-Hamel (Y-ravine, sunken road, Hawthorne mine), Lochnagar crater, Delville “Devil” Wood, High Wood, Mametz Wood, Pozieres enz.

Slag aan de Somme 1918

Het gebied van de Somme is in 1918 opnieuw het toneel van een grote veldslag. Op 21 maart 1918 zetten Duitsers operatie Michael in. De Britse en Franse linies worden doorbroken en Amiens dreigt in Duitse handen te vallen. De Australiërs brengen uitkomst en de doorbraak loopt vast. De laatste kans op een Duitse overwinning is voorbij. We bezoeken o.a. het Australische monument en het Sir John Monash Centre bij Villers-Bretonneux. Het eerste tank gevecht tussen tanks vindt iets verderop plaats by Cagny en bij Corbie sneuvelt Manfred von Richthofen “De Rode Baron”.

Vimy Ridge 1917

Vlak ten noorden van Arras ligt Vimy Ridge. Dit gebied is van 1915 – 1917 het toneel van hevige aanvallen door het Franse leger, mijnenoorlog door het Britse leger en de aanval van het Canadese korps van 9 maart 1917. De bossen op de heuvelrug vertonen nog de sporen van de strijd en het Canadese monument is zonder meer indrukwekkend. We sluiten af met een bezoek aan de monumentale Franse begraafplaats Notre Dame de Lorette die in Frankrijk. Deze plaats heeft voor Fransen bijna de zelfde lading als Verdun.

Compiègne 1918

Op 8 augustus zet het Britse leger de aanval in bij Amiens. Dit is de zwarte dag van het Duitse leger en het begin van de honderd dagen. De geallieerden zetten een reeks offensieven in gang die leiden tot de acceptatie van een wapenstilstand door het uitgeputte Duitsland. In een treinwagon bij Compiègne ondertekenen de partijen de wapenstilstand. Deze gaat in op 11 november 1918 om 11 uur. De Eerste Wereldoorlog is ten einde. We brengen een bezoek aan het museum waar dit wordt herdacht.